ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Η ΠΟΙΗΤΡΙΑ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ

 

ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Η ΠΟΙΗΤΡΙΑ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ

 

                                             Λεωνίδα Γ.Μαργαρίτη Επιτ. Δικηγόρου

                                 Προέδρου Εταιρείας Λογοτεχνών

 

      Ήταν στο τέλειωμα του χειμώνα στις αρχές τις Άνοιξης. Ήταν τότε που όλα ετοιμάζονται να πάρουν μέρος στην αναγέννηση, τη ζωή, την ομορφιά. Ήταν ένα πρωινό του Μάρτη του 1985 που το ρυάκι της ζωής της πάγωσε πάνω στο κρεβάτι του πόνου.

 Ένα μικρό πουλί-η ψυχή της-από κείνα που δειλά-δειλά άρχισαν να ψάχνουν για τους πρώτους σπόρους της ζωής, που αποζητούν την ομορφιά, τη ζεστασιά, το μεγαλείο. Πέταξε και πήγε ψηλά στ’άπειρο για μια αιώνια Ανατολή στην αιωνιότητα.

Πήρε μαζί της τους καημούς, τα όνειρα τις ελπίδες κι αναχώρησε για το ταξίδι το χωρίς γυρισμό. Έγραψε με τη φυγή της τον τελευταίο στίχο της .

Έφυγε κι άφησε σε μας μιαν άνοιξη το βλέμμα της, στο θλιβερό σονέτο της ζωής. Ένα λαμπρό διάδημα στο μέτωπό της.

 Ιχνηλατεί τώρα δεκαπέντε χρόνια από την αναχώρησή της προς τα’ άστρα, προς το άπειρο, την αιωνιότητα.

 Μας άφησε ως άλλος προφήτης της βίβλου τη μηλωτή της, το ποιητικό της έργο.

Υπήρξε Πατρινοπούλα και λάτρεψε την πόλη που γεννήθηκε, έζησε το σφυγμό της, την αγωνία της, και πάλεψε με το δικό της τρόπο για το πνευματικό της ανέβασμα, για την πρόοδο της για ένα καλύτερο αύριο.

     Όμως ανάγκες της ζωής την υποχρέωσαν να αποχωρισθεί την πόλη της και να εγκατασταθεί στην πρωτεύουσα όπου  έζησε, δραστηριοποιήθηκε κι  άφησε την τελευταία της πνοή.

      Σήμερα που συμπληρώνονται  δεκαπέντε χρόνια από τον πρόωρο αποχωρισμό μας, με την πρόθεση να διατηρήσουμε το καντήλι της μνήμης άσβεστο θα επιχειρήσουμε να ξαναθυμηθούμε μέσα από το έργο της, την ποιήτρια.

      Το πρώτο της ποιητικό φτερούγισμα το κάνει με την έκδοση της πρώτης ποιητικής της συλλογής το 1960 με τον τίτλο:  « ΕΡΩΤΙΚΑ».

Στον πρόλογο του έργου αυτού ο Λογοτέχνης του Ναυπλίου Θεόδωρος Κωστούρος, γράφει μεταξύ άλλων και τα εξής: Παρόλο που ανέκαθεν είμαι κατηγορηματικά αντίθετος σ’ αυτή τη συνήθεια των προλόγων στα βιβλία, ωστόσο εδώ στην ποιητική τούτη συλλογή, που με δίκαιη τρεμούλα, κυκλοφορεί η νέα ποιήτρια κ. Δέσποινα Ασημακοπούλου, θα κάνω μια εξαίρεση στις αρχές μου. Θα το κάνω γιατί πιστεύω πως οι στίχοι της νέας ποιήτριας -χωρίς να έχουν οριστικοποιήσει τη φόρμα τους- κρύβουν αρκετά ψήγματα χρυσού. Κάτω από την επιφανειακή κρούστα του πρωτόλειου, οι στίχοι της κ. Ασημακοπούλου κρύβουν ένα αυθορμητισμό κι ένα πηγαίο αίσθημα που τους χαρίζει  ένα άκρατο λυρισμό. Το κυρίαρχο αίσθημα της συλλογής, ο τόνος που την διέπει είναι ο έρωτας. Αυτός ο τυραννικός μικρός θεός της αγάπης αποτελεί το κίνητρο και το υπόβαθρο των “Ερωτικών” όπως πολύ σωστά τιτλοφόρησε τη συλλογή της η ποιήτρια. Και με βάση αυτό το πελώριο και πολυτραγουδισμένο θέμα η κυρία Ασημακοπούλου κατορθώνει να μας πει   όμορφα πράματα  και να τραγουδήσει σε ανάλαφρες βαριασιόνες”.

       Αλλά και η κριτική είδε κι αγκάλιασε με τα καλύτερα λόγια την πρώτη της ποιητική συλλογή. Ο Γιάννης Καραλής θα γράψει τότε στην εφημερίδα ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ μεταξύ άλλων τα εξής «.Η ποιήτρια άφησε να μιλήσει η καρδιά της και έδωσε στίχους εξομολογητικού χαρακτήρα, στον κλασικό τύπο της παραδόσεως, γεμάτους λυρικούς τόνους με αίσθημα και αβρότητα. Το ταλέντο της υπόσχεται πολλά.

         Ο Νίκος Στασινόπουλος μεταξύ άλλων γράφει στον Εθνικό Κήρυκα της εποχής τα εξής. ”Μια νέα ποιήτρια η κ. Δέσποινα Ασημακοπούλου από την Πάτρα μας παρουσιάζει τις ποιητικές εμπνεύσεις της σαν χελιδονίσματα χαράς. Μοιάζουν οι στίχοι της σαν ένα κλωνί ανθισμένης αμυγδαλιάς μέσα στη βαρυχειμωνιά της ψυχικής  αγωνίας των καιρών μας. Η ποιήτρια ξέρει να κορφολογεί το απόσταγμα των λουλουδιών των ανθρωπίνων αισθημάτων, να το κάνει νέκταρ και να προσφέρει ψυχική αγαλλίαση στον αναγνώστη. Τα ποιήματα της συλλογής της είναι μια όαση στην απέραντη ερημιά.

        Ο  GASTON HENRY AUFRERE  γράφει μεταξύ άλλων τα εξής.

         «Η κ.Δέσποινα Ασημακοπούλου ξέρει να γράφει στίχους αγάπης αυθεντικούς, πού αρέσουν, γιατί ξέρει να μένει ειλικρινής, προ πάντων και ν’ αφήνει την καρδιά της να πει απλά τις χαρές της και τις λύπες της, τις επιθυμίες της και την αναμονή της, το πάθος της και την απελπισία της χωρίς καμιά έμφαση, χωρίς προσποίηση με λίγα λόγια χωρίς φιλολογία. Μια κραυγή που ξεφεύγει απ’ την καρδιά, είναι πάντα όμορφη όταν είναι αληθινή.

          Το έτος 1962 έρχεται το δεύτερο ποιητικό της έργο τυπωμένο κι αυτό στην Αθήνα από τις εκδόσεις  «ΒΙΒΛΙΟΕΚΔΟΤΙΚΗ»  με τίτλο  «ΗΛΙΟΣ ΣΤΗΝ ΜΠΟΡΑ»  και με προλογικό σημείωμα του λογοτέχνη Τάκη Δόξα.

          Κρίνω σκόπιμο να μεταφέρω εδώ ένα μικρό τμήμα από τον πρόλογο της συλλογής αυτής Ένα αίσθημα πιο πλούσιο και πιο δημιουργικό από πριν είναι το φόντο  όπου αποδοτικότερες ικανότητες ανασαίνει και κυκλοφορεί το δεύτερο αυτό ποιητικό βιβλίο της κ. Δέσποινας Ασημακοπούλου, αίσθημα γνήσιο που γονιμοποιεί μέσ’ την ευαίσθητη γυναικεία καρδιά και την αναταράζει. Αποκλειστικό κίνητρο της ζωής κι εδώ είναι η Αγάπη. Μετέωρο για την ειλικρίνειά της στην εποχή μας φιλοτεχνεί το αιώνιο παιχνίδι με το χάδι και με τη φωτιά ανάμεσα στ’ όνειρο που μαγεύει και στην αλήθεια που σπέρνει την πίκρα. Την αίσθηση απ’ το τιτίβισμα ενός σπουργιτιού αφήνουν οι νέοι στίχοι της ποιήτριας. Ανέμελες κι αφρόντιστες φωνές που πειθαρχούν μόνο στο εξομολογητικό ξέσπασμα μιας εναγώνιας ψυχής στην αδιάκοπη προσπάθειά της να βρει ανταπόκριση σε συγκινητική προσφορά ή να σταθεί αξιόπρεπη μπρος το αμείλικτο γεγονός του πόνου… «Ο ΗΛΙΟΣ ΣΤΗΝ ΜΠΟΡΑ»  ενσαρκώνει  τα καθημερινά συναπαντήματα της ζωής που προσφέρουν την ευωδία της ευδαιμονίας και ματώνουν με τις αιχμές τους την ποιήτρια.

        Κι αυτό το έργο έγινε καλόδεχτο από την κριτική και πολλά επαινετικά σχόλια είδαν το φως της δημοσιότητας στον τοπικό αλλά και πανελλαδικό επίπεδο. Ο  «Πρωίνός Τύπος» της Δράμας, «Εφημερίς των Ειδήσεων» της Κερκύρας ,η « Μακεδονία»,της Θεσσαλονίκης, «Το Συνταγμα» Ναυπλίου,  «Κορινθιακή Ηχώ» αφιέρωσαν κείμενα βιβλιοπαρουσίασης και κριτικής αλλά και ξένοι ελληνιστές όπως ο Gaston Henry Aufrere  από τις Βρυξέλες, ο Francois Dapola από την Κωνσταντινούπολη η  Eva wan Hoboken  από τη Γενεύη ασχολήθηκαν με το δεύτερο αυτό έργο της ποιήτριας .

        Ο Πατρινός συγγραφέας κ. Αθανάσιος Τσιμπούκης έγραφε σε σημείωμά του στην εφημερίδα των Πατρών ΗΜΕΡΑ στο φύλλο της 9-8-6 μεταξύ άλλων και τα εξής       Η Πατρινή ποιήτρια  Δέσποινα Ασημακοπούλου κάνει μια ξεχωριστή προσφορά στην ποίηση και ειδικότερα στην ερωτική η οποία έλειπε από τον πίνακα των ποιητικών εκδόσεων του τελευταίου καιρού. Γόνιμη φαντασία και πλατειά καρδιά. Η νέα ποιήτρια αγκαλιάζει το ιερό πάθος της αγάπης σε όλες του τις θέσεις και το μετουσιώνει σε κομψό ποίημα. Του δίνει νόημα χρώμα κι ορίζοντα, γεμάτο κινούμενες εικόνες και χάρη. Ο στίχος της μετασχηματίζει τον έρωτα σε λατρεία την απογοήτευση σε ελπίδα τους στεναγμούς σε χαρά και τα πονεμένα δάκρυα σε πολύτιμα πετράδια.

      To 1964  θα κυκλοφορήσει το τρίτο ποιητικό της έργο με τον τίτλο «ΜΙΑ ΤΡΙΤΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ» και με προλογικό σημείωμα του λογοτέχνη Νίκου Στασινόπουλου.

Χωρισμένο σε δύο ενότητες(ανταριασμένες θύμησες και ελπιδοφόρες ώρες) αφήνει σιγά-σιγά τον παραδοσιακό τρόπο γραφής και έκφρασης και μεταφέρεται στον ελεύθερο στίχο όπου και παρουσιάζει σημάδια ωριμότητας και μεστού ποιητικού λόγου.

Το έργο της εμπλουτισμένο με την εμπειρία της πνευματικής άσκησης εκφράζεται πότε μέσα από πραγματικές καταστάσεις και πότε σε εξωπραγματικές σφαίρες έχει δε έκδηλα τα σημάδια των καλών πνευματικών συλλήψεων και οραματισμών.

      Ο Στασινόπουλος στον πρόλογο του βιβλίου αυτού διαπιστώνει την σημαντική άνοδο της ποιήτριας σε σχέση με την προηγούμενη εργασία της και τελικά αποφαίνεται ότι με το «ΜΙΑ ΤΡΙΤΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ»  η ποιήτρια παίρνει το μερίδιο της δόξας της ζωής και το στεφάνωμα της χαράς που φέρνει η δικαίωση των αγνών πόθων.

        Μετά από δύο ακριβώς χρόνια το 1966 μας δίνει το τέταρτο ποιητικό της έργο με τον τίτλο «ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΣΚΑΛΟΠΑΤΙΑ»  με εξώφυλλο και βινιέτες της πατρινής ζωγράφου Μάγδας Κουνούσου -Ραυτοπούλου. Είναι ένα έργο που οι εμπνεύσεις και οι στοχασμοί της ποιήτριας έχουν πηγή τη ζωή και την κοινωνία της πόλης που ζούσε τότε της Πάτρας και είναι αποτυπωμένα στο κείμενο κάθε τι που συγκίνησε τη δημιουργό, κάθε τι που παρότρυνε την γραφίδα της να συρθεί στο χαρτί και να αποτυπώσει τους καημούς και τις αγωνίες τις ανησυχίες και τις φροντίδες μίας Μάνας, μίας συζύγου, μίας Ελληνίδας ενός υπεύθυνου ανθρώπου πού πάντα ριγεί και παθιάζεται από το κάθε αεροφύσιμα αλλά και από κάθε κεραυνό. Έτσι θα μας δώσει σ’ αυτή τη συλλογή ποιήματα για το χρόνο που έφυγε, αλλά και για το ματωμένο νησί την Κύπρο, για το θρήνο της Μάνας αλλά και την προσδοκία, την κάθε προσδοκία. Έτσι αναδιπλώνεται στις συμφορές και γιγαντώνεται στις Εθνικές διεκδικήσεις και   τους αγώνες  για την Εθνική μας ανεξαρτησία.

         Το νέο της αυτό βιβλίο καλύτερο κατά πολύ από τα προηγούμενα ανεβάζει κυριολεκτικά την ποιήτρια σε καινούργια σκαλοπάτια και την κάνει

          [σαν ήλιος στον ορίζοντα να βγαίνει

          Και σαν χαρούμενο πουλί

           Να τραγουδεί

           Και στις κορφές

           Ήλιος λαμπρός να μένει

           Με την ιδέα φως, στη σκέψη και στα μάτια.]

           Αισιόδοξα κι ελπιδοφόρα μηνύματα έρχονται να απαλύνουν τον πόνο από τον καθημερινό μόχθο της βιοπάλης. Ο πόνος και η στενοχώρια για την καταθλιπτική ατμόσφαιρα που δημιουργεί το βάρος του υλικού κόσμου εξουδετερώνεται από τη χαρά και την επιτυχία μίας μάχης. Τα τριάντα ποιήματα της συλλογής αυτής έχουν κάτι το ιδιαίτερο το καθένα απ’ αυτά. Το ένα έρχεται να μας παρηγορήσει, το άλλο να μας ενθαρρύνει, το άλλο να μας διδάξει, το άλλο να φιλοσοφήσει πάνω στην αβεβαιότητα που μαστίζει τον κόσμο μας.

          Σε ένα κριτικό  σημείωμά μου στην εφημερίδα «ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ» το 1966 είχα χαρακτηρίσει την ποιήτρια σαν ποιήτρια της Αγάπης. Το συναίσθημα της αγάπης είναι εκείνο που κατά κύριο λόγο συγκλονίζει την ποιήτρια και την κάνει να γράφει στο ποίημα της με τίτλο «ΤΙ ΜΟΥ ΖΗΤΑΤΕ»  …Δεν έχει τέλος η αγάπη,

ζει κι ακόμα μέσα στον υγρό κι ανήλιαγο τάφο.

            Είναι μια ανθισμένη μυγδαλιά

             Είναι μια αστείρευτη πηγή

            Είναι μια ζωγραφιά με αναλλοίωτα χρώματα

             Είναι η ζωή,

             γιατί χωρίς Αγάπη η ζωή αργοσβήνει..]

            Δύο ακόμη έργα της αξέχαστης ποιήτριας θα δουν το φως της δημοσιότητας στο χρόνο που πια οι συνθήκες της ζωής την υποχρεώνουν να εγκατασταθεί μόνιμα στην Αθήνα. Έτσι θα μας δώσει το 1970 την ποιητική συλλογή «ΟΥΡΑΝΟΔΡΟΜΟΙ ΣΤΟΧΑΣΜΟΙ»  με εξώφυλλο και εσωτερικούς πίνακες της ζωγράφου Άννας Κοντογιώργη και το 1977 την ποιητική συλλογή «ΜΠΑΛΑΝΤΑ ΣΕ ΤΡΕΙΣ ΝΟΤΕΣ»  με μακέτα εξωφύλλου του ζωγράφου Γιώργου Καρανασοπούλου.

          Όταν διαβάσει κανείς το έργο της ποιήτριας θα διαπιστώσει τη μεστότητα του στίχου της τον πλούτο των συμβολισμών και των νοημάτων της, τον πλούτο των εικόνων, το πλούσιο λεξιλόγιο, το γερό δέσιμο των στίχων της, σε σημείο που να έχει ένα δικό της χαρακτηριστικό γράψιμο.

            Ο Αιγιώτης ποιητής και κριτικός Γιάννης Ανδρικόπουλος γράφει τα εξής στην εφημερίδα του «ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΑΧΑΪΑΣ»

 Από τις παλιές γνωστές Πατρινές ποιήτριες η κ.Δέσποινα Ασημακοπούλου. Την πρωτοδιαβάσαμε το 1959 στα «ΕΡΩΤΙΚΑ» της. Από τότε μέχρι σήμερα πέρασε μια 15ετία περίπου αρκετά γόνιμη. Πέντε ποιητικά βιβλία καθαρής και συναισθηματικής ποίησης που γνώρισαν πλατειά αγάπη και αναγνώριση. Γι’ αυτό και όλα σχεδόν έχουν εξαντληθεί. «ΟΥΡΑΝΟΔΡΟΜΟΙ ΣΤΟΧΑΣΜΟΙ» το νέο της βιβλίο. Και στ’ αλήθεια η ποιήτρια ξεδιπλώνει τους λαγαρούς στοχασμούς της σ’ ένα ουρανό γιομάτο φωτεινούς δρόμους .Κι όλες οι στράτες  του ουρανού είναι φανερό πως τις φωτίζουν οι αγνές παρουσίες των δύο της παιδιών. Και πονά κι αγωνίζεται κι εύχεται.

            [ Ω μάτια της ψυχής μου φωτεινά

              στο στολισμένο δρόμο σου

              ο γύπας του πόνου κι’ αν περάσει

               ας βιαστεί να καθίσει να ξαποστάσει

               στη δική σου αυλόπορτα…]

             Η  γυναικεία ποιητική ευαισθησία της  Δέσποινας Ασημακοπούλου συνθέτει πολλά παρόμοια μαργαριτάρια ηθικού μεγαλείου. Και μ’ αυτά στολίζει την ποίησή της που ξέρει να συγκινεί..]

              Η  Δέσποινα Ασημακοπούλου δεν  περιορίσθηκε στα έξη ποιητικά της βιβλία, αυτά είναι τα τυπωμένα έργα της. Έχει ανέκδοτη εργασία τόσο σε ποίηση όσο και σε ένα μυθιστόρημα που το δούλευε χρόνια. Έργα της περιλαμβάνονται σε Ανθολογίες, φιλολογικά περιοδικά και εφημερίδες. Κοινωνικός ,πνευματικός άνθρωπος είχε γνωριμίες σ’ όλη την Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό.

        Υπήρξε μέλος της Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών και χρημάτισε και μέλος του Διοικητικού  της Συμβουλίου. Είχε κάνει ομιλίες και διαλέξεις τόσο στην πόλη μας όσο και στην Αθήνα κι ακόμη διακρίνονταν για τις επιτυχημένες απαγγελίες ποιημάτων.

            Δεν σταμάτησε να γράφει ακόμη και όταν ήταν στο κρεβάτι του πόνου, μέχρι το σημείο εκείνο που πια δεν μπορούσε να κρατήσει τη γραφίδα της.

             Τα  τελευταία κείμενά της είναι ποτισμένα κυριολεκτικά από πόνο και αγωνία, πόνο από το επώδυνο της αρρώστιας της και αγωνία, από την αγωνία του ανθρώπου που νοιώθει πως τελειώνουν οι μέρες κι αναπολεί τις μέρες τις τόσο ευχάριστες που έζησε.

             Αυτή η αναφορά ας είναι απλά λίγο λάδι στο άσβεστο καντήλι της μνήμης της, μια ανάμνηση μιας ωραίας ποιητικής μορφής που πρόωρα χάθηκε.

 

 

 

 

 

ΑΛΕΚΟΣ ΜΑΡΑΣΛΗΣ Ο Άνθρωπος του αγώνα και του πνεύματος

 

                                 ΑΛΕΚΟΣ ΜΑΡΑΣΛΗΣ

Ο  Άνθρωπος του αγώνα και του πνεύματος

 

                          Λεωνίδα Γ. Μαργαρίτη Επιτ.Δικηγόρου

                 Προέδρου Εταιρείας Λογοτεχνών Ν.Δ.Ελλάδος

Η μνήμη και η φήμη είναι δύο δίδυμες ολόφωτες  αδελφές που παίρνουν τους  νεκρούς από το επίγειο σκοτάδι  των θνητών  και τους οδηγάνε πέρα από το εφήμερο και το ανθρώπινο στη χώρα της Αθανασίας. ΄Έτσι κι εμείς θα ξετυλίξουμε το νήμα των αναμνήσεων για να φέρουμε  στο σήμερα  με βοηθό τη φήμη και τη μνήμη ένα από τους ιδρυτές και τον πρώτο εκλεγμένο πρόεδρο της Εταιρείας Λογοτεχνών Ν. Δ.  Ελλάδος τον αξέχαστο φίλο Αλέκο Μαρασλή τον επιστήμονα, τον μελετητή, τον ποιητή της ευαισθησίας και του πόνου, τον ιστορικό συγγραφέα , τον συγγραφέα της επιστήμης, τον αγωνιστή της Δημοκρατίας και της Ελευθερίας, τον Μαικήνα κάθε ευγενούς πολιτιστικής και πνευματικής προσπάθειας, τον οραματιστή μιας νέας εποχής, τον άνθρωπο του πνεύματος της προόδου και της ομορφιάς.

Ο Αλέκος Μαρασλής υπήρξε ο άνθρωπος που στις δύσκολες στιγμές για το λαό μας στάθηκε όρθιος, ύψωσε το ανάστημά του και έδωσε το αγωνιστικό του παρόν διατρανώνοντας με θάρρος και αυταπάρνηση την αντίθεσή του στην κατάργηση των ελευθεριών του Λαού μας. Διώχθηκε, βασανίστηκε, και φυλακίστηκε για τις ιδέες του αλλά έμεινε όρθιος όπως όρθιοι έμειναν τόσοι αγωνιστές της ελευθερίας όλων των εποχών.

          Υπήρξε ο επιστήμονας της προσφοράς, ο άνθρωπος της κοινωνικής ευαισθησίας. Σεμνός και επιτυχημένος επιστήμονας, δεν περιορίσθηκε στον επαγγελματισμό του πράγμα που συνήθως συμβαίνει, μελέτησε τον άνθρωπο και τις ανάγκες του, πάσχισε για τον άνθρωπο και τις ανάγκες του, μόχθησε για τον άνθρωπο και τα προβλήματά του και στάθηκε δίπλα του για να τον βοηθήσει στην επίλυση των προβλημάτων του.

          Αγνός και τίμιος ιδεαλιστής προσέφερε τα πάντα για το καλό του ανθρώπου, του συνάνθρωπου, του φίλου, του συμπολίτη, του συντρόφου, του συνοδοιπόρου. Την καρδιά του φλόγιζαν τα ιδανικά της Ελευθερίας, της Δημοκρατίας της Κοινωνικής Δικαιοσύνης, της Πατρίδας, του Έθνους, της προόδου. Υπήρξε πρωτοπόρος στους κοινωνικούς αγώνες. Υπήρξε από τους πρώτους που πλαισίωσαν την Κίνηση των Δημοκρατικών Συνδέσμων, προ της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών και από τους πρώτους που συνέστησαν την αντιστασιακή οργάνωση Δ.Ε.Κ.Α. στη διάρκειά της.

Αλλά και μετά την πτώση της Δικτατορίας ήταν από τα ιδρυτικά στελέχη που συνυπέγραψαν τη διακήρυξη της 3^ης του Σεπτέμβρη.

          Η μοίρα των αγνών αγωνιστών είναι λίγο-πολύ πάντοτε γνωστή γι’ αυτό δεν θα κάνουμε ειδικότερη αναφορά.

          Αγκάλιασε από την πρώτη κι όλας στιγμή την προσπάθεια πολιτιστικής και πνευματικής ανάπτυξης της πόλης μας, ενισχύοντας την πνευματική κίνηση ΟΣΤΡΑΚΑ του ποιητή Σωκράτη Σκαρτσή, παραχώρησε  δωρεάν μια αίθουσα ιδιοκτησίας του για τις εκδηλώσεις της. Το ίδιο έπραξε με τη σύσταση της Εταιρείας Λογοτεχνών της οποίας υπήρξε ο πρώτος αιρετός πρόεδρός της και συνέβαλε τα μέγιστα στην ανάπτυξη της δραστηριότητάς της με την καθιέρωση επί της προεδρίας του των φιλολογικών βραδινών και της ετήσιας έκδοσης του Ανθολογίου με τον τίτλο «Λογοτεχνικά Κείμενα»

        Υπήρξε διευθυντής σύνταξης του περιοδικού ΑΧΑΪΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ και συνεκδότης με τον αείμνηστο ποιητή Φοίβο Δέλφη του λογοτεχνικού περιοδικού ΔΕΛΦΙΚΑ ΤΕΤΡΑΔΙΑ.

       Στυλοβάτης του πολιτιστικού βίου της πόλης  μας ανέπτυξε  έντονη δραστηριότητα στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου επί Δημάρχου  Θεόδωρου ΄Αννινου και στην Εταιρεία Θεάτρου στην οποία διετέλεσε πρόεδρος επί σειρά ετών και βοήθησε μ’ όλες του τις δυνάμεις στη δημιουργία του θεάτρου ΑΓΟΡΑ. Υπήρξε γενναιόδωρος συμπαραστάτης κάθε προσπάθειας για πνευματική και πολιτιστική ανάπτυξη της πόλης μας.

      Τον βλέπουμε να πρωτοστατεί ως πρόεδρος της Εταιρείας Τοπίου και Περιβάλλοντος για τη σωτηρία του Πατραϊκού για την αποτροπή του κινδύνου μόλυνσης του υδροφόρου ορίζοντα της πόλης μας, για να μη γίνει καρβουναποθήκη η περιοχή του Δρέπανου. Τον ακούμε να καταγγέλλει τις κυβερνήσεις για περιφρόνηση του λαού της περιοχής όταν παραχώρησε άδεια για την κατασκευή λιμανιού και καρβουναποθήκης στο Δρέπανο.

      Διαβάζουμε τα πύρινα άρθρα του για την προστασία της θάλασσας. Σ’ ένα άρθρο του έγραφε μεταξύ άλλων και τα εξής «..τα κύματα  του Κορινθιακού θα αφηνιάσουν από αγανάκτηση και θα πνίξουν όλες τις αμαρτωλές πράξεις και τις βέβηλες ενέργειες. Θα πνίξουν και εσάς τους υπεύθυνους, αλλά δυστυχώς και εμάς τους αθώους, αν σύντομα δε σηκώσουμε τη φωνή και την πυγμή μας. Καιροί ου μενετοί.»

   Αλλά η μεγάλη του αγάπη  υπήρξε η Αυτοδιοίκηση κι όταν  επιστρατεύθηκε στις εκλογές του Οκτωβρίου του έτους 1981 με προσωπική του παράκληση-απαίτηση του προέδρου του ΠΑ.ΣΟ.Κ, ενθυμούμε πως είχαμε επισκεφθεί μαζί τότε τον πρόεδρο, το αίτημά του ήταν να υπηρετήσει την πόλη από το θεσμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Αυτή του η αγάπη τον έκανε να κινήσει μόνος, τον ανηφορικό δρόμο της θυσίας και της προσφοράς, κόντρα στις κομματικές επιλογές και να απαντήσει τότε με τα εξής λόγια στην ανακοίνωση της διαγραφής του: «Θέλω να δηλώσω ότι  πάντα βρισκόμουν και θα βρίσκομαι μέσα στους αγώνες του Λαού για Ελευθερία, Δημοκρατία και Κοινωνική Δικαιοσύνη. Το απέδειξαν οι αγώνες μου στην ΄Ένωση Κέντρου, στους Δημοκρατικούς Συνδέσμους, στην αντιστασιακή μου δράση κατά την δικτατορία και στη στελέχωση του Κινήματος για την άνοδό του στην εξουσία. αποδέχθηκα την διακήρυξη της 3^ης του Σεπτέμβρη από τους πρώτους και θα συνεχίσω να αγωνίζομαι για τα ιδανικά της Δημοκρατίας και της Ελευθερίας χωρίς να μπορεί κανένας να μου αφαιρέσει αυτά τα δικαιώματα.»

   Αλλά και όταν ακόμη ήταν Αντιπρόεδρος του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Πατρέων ο Αλέκος Μαρασλής δεν χαρίστηκε στον τότε Δήμαρχο, πρόεδρο του Πνευματικού Κέντρου και του άσκησε δημόσια μέσω του τοπικού τύπου κριτική και τον κατηγορούσε ως υπαίτιο του ναυαγίου της υπόθεσης  ίδρυσης  Δημοτικού Επαγγελματικού Θεάτρου στην πόλη.

   Χαρακτηριστικό της προσωπικότητας του Αλέκου Μαρασλή υπήρξε η ελευθερία της σκέψης του και των ιδεών του. ΄Ένα χαρακτηριστικό δείγμα αυτής του της συμπεριφοράς υπήρξε και ένα περιστατικό το οποίο είδε το φως της δημοσιότητας σε  εφημερίδα των Αθηνών. ΄Έγραφε αυτό το δημοσίευμα τα εξής χαρακτηριστικά

   Η Επιτροπή Ειρήνης Πάτρας οργάνωσε μια δημόσια ομιλία. Ομιλητής ο Αλέκος Μαρασλής-πρώην στέλεχος του ΠΑΣΟΚ αναδομηθείς λόγω Αννινου. ΄Έγινε η σχετική προβολή, το ανάγγειλε το θέμα πομπωδώς ο ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ αλλά…Αλλά την παραμονή της ομιλίας παρουσιάστηκαν μπροστά στον κ. Μαρασλή τέσσερις Κνίτες. - Πάρτο… του είπαν και του έδωσαν κάτι χαρτιά. -Τι είναι αυτό; -Είναι ο… λόγος που θα εκφωνήσεις. Βέβαια ο κ. Μαρασλής έστειλε στον …Μαρξ τους συντρόφους και η ομιλία δεν έγινε τελικά.

   Άνθρωπος του αγώνα και του πνεύματος ο Αλέκος Μαρασλής δεν άφησε ούτε στιγμή αναξιοποίητη, δεν περιορίσθηκε στο χειρουργείο και στη μαιευτική, συνέγραψε πλήθος άρθρων και μελετών που δημοσιεύθηκαν σε έγκυρα περιοδικά και εφημερίδες. Αξιόλογες εργασίες του είδαν το φως της  δημοσιότητας ως αυτοτελή έργα όπως το έργο του  με τίτλο «Ιατρική και Γιατροί στην Πάτρα» για το οποίο τον βράβευσε η Ακαδημία Αθηνών. «Η ερωτική ψυχρότης στη γυναίκα» «Υγιεινή της εγκύου» «Χειρουργική του Γαληνού»,το ιστορικό λεύκωμα «ΠΑΤΡΑ 1900» με το θαυμάσιο δοκίμιο του Παναγιώτη Κανελλόπουλου,  «Η Ιστορία της Πάτρας» «Η χειρουργική στο Βυζάντιο» διδακτορική διατριβή που του χάρισε τον καθ’ όλα τιμητικό τίτλο του Διδάκτορα της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Τέλος το βιβλίο «Πολιτική Υγείας» που αποτελεί μια αναδρομή στο χώρο και την προσπάθεια για  την εξασφάλιση υγείας στην ευρεία περιφέρεια του ανθρώπινου κύκλου, όπως το χαρακτήρισε ο εκλεκτός φίλος κριτικός αείμνηστος πλέον κι εκείνος ο Τίμωνας Στρουθιάς.

           Το επιστέγασμα της καταξιωμένης συνείδησης και η μετουσίωση του βιώματος σε έργο τέχνης γίνεται από τον Αλέκο Μαρασλή με το ποιητικό του έργο που κυκλοφόρησε στην Αθήνα από τις εκδόσεις ΔΕΛΦΙΚΑ ΤΕΤΡΑΔΙΑ με προλογικό σημείωμα του αξέχαστου ποιητή Φοίβου Δέλφη και με τον τίτλο «Το πρόσωπο του ΄Άλλου»(Ποιήματα Αντίστασης)

          Δεν είναι η πρώτη φορά που δημοσιεύονται ποιήματα του Αλέκου Μαρασλή, όμως αυτή τη φορά τα δίνει συγκεντρωμένα σε μια συλλογή. Αποτελούν μια πλημμύρα ψυχισμού και κατάνυξης, μια εναγώνια προσπάθεια, μια μυσταγωγία λόγου, μια συμπύκνωση νοημάτων που παραπέμπουν σε ακατάλυτες αξίες. Εδώ γνωρίζουμε τον άνθρωπο του πνεύματος και της ευαισθησίας, τον άνθρωπο λογοτέχνη και λογοπλάστη, τον άνθρωπο αγωνιστή της γραφίδας και των ιδεών.

          Ο Αλέκος Μαρασλής είχε αναπτύξει αξιόλογη και επαινετή δραστηριότητα και στο συνδικαλιστικό χώρο των ιατρών. Διετέλεσε πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Πατρών την περίοδο 1974-1975.Χρημάτισε  πρόεδρος της Εταιρείας Νέων Επιστημόνων από το 1965 έως το 1967.Συμμετείχε τακτικά με ανακοινώσεις του σε πανελλήνια και διεθνή συνέδρια και είχε δημοσιεύσει μελέτες του πάνω σε ιατρικά ζητήματα σε έγκυρα επιστημονικά περιοδικά.

          Ο Μαρασλής υπήρξε πατριδολάτρης και Πατρινολάτρης αγαπούσε υπερβολικά κάθε τι που είχε σχέση με την πόλη του και την χώρα του. Επιθυμούσε  να είναι η Πάτρα πρωτοπόρα στις τέχνες, τις επιστήμες και τα γράμματα. ΄Έτρεφε μεγάλο θαυμασμό για το μεγάλο πνευματικό άνθρωπο Παναγιώτη Κανελλόπουλο. Σε ένα σημείωμα του έγραφε: «Η Πάτρα με το θάνατο του Παναγιώτη Κανελλόπουλου έγινε φτωχότερη πνευματικά, πολιτικά, ηθικά. Γιατί ο Παν. Κανελλόπουλος έτρεφε στην καρδιά του άσβηστη την αγάπη της γενέτειρας του. Τον ενδιέφερε οτιδήποτε συνέβαινε στην Πάτρα. Ρωτούσε για τους φίλους, για τη ζωή της πόλης, τους κατοίκους, την μεταμόρφωσή της. Υποστήριζε κάθε πατρινό, προσπαθούσε να τον προβάλει και να τον ενισχύσει πνευματικά…» Αυτά που  έγραφε τότε(13-9-1986) ο Μαρασλής για τον Παναγιώτη Κανελλόπουλο ισχύουν και αφορούν και τον ίδιο, γιατί κι αυτός αυτής της κατηγορίας άνθρωπος υπήρξε και όντως το κενό που άφησε με το  θάνατό του είναι και σήμερα  εμφανές. Δυστυχώς για την πατρίδα μας αλλά και για την πόλη μας λιγοστεύουν επικίνδυνα οι πνευματικές μορφές που έχουμε ανάγκη για να  ηγούνται στην πνευματική πρωτοπορία για να βγούμε από τα αδιέξοδα  που έχουν συσσωρευτεί γύρω μας.

          Σε  άρθρο του δημοσιευμένο στη μηνιαία εφημερίδα «ΗΛΙΔΑ» που κυκλοφορούσε στην πόλη μας το έτος 1980 έγραφε τις πρωτοχρονιάτικες σκέψεις του και ανησυχούσε για το μέλλον. «Ζούμε, έγραφε, σε μια εποχή γεμάτη αντιφάσεις και αντιθέσεις. Γεμάτη υποσχέσεις αλλά και κάθε είδους απειλές. Βρισκόμαστε σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι με πολλά ερωτηματικά για το μέλλον του κόσμου, τις προοπτικές του ανθρώπου. Τις δονήσεις αυτής της αναταραχής έχουμε ήδη αρχίσει να αισθανόμαστε» Πόσο αλήθεια επαληθεύεται και σήμερα, πόσο και σήμερα είναι επίκαιρο το μήνυμα που ο Αλέκος Μαρασλής έστελνε με την ανατολή εκείνου του χρόνου, μια ελπίδα για ειρήνη, ευτυχία κι ευημερία.

 

          Θα κλείσω το σημείωμά μου αυτό με την παράθεση δύο  μικρών σε έκταση αντιπροσωπευτικών  αποσπασμάτων  του συγγραφικού και ποιητικού του έργου , ενός μικρού άρθρου , με τίτλο:

 

               «Η ελπίδα στην κρίση του πολιτισμού μας».

 

          Το τέλος του 20^ου αιώνα βρίσκει την ανθρωπότητα σε μια κρίσιμη καμπή. Ποτέ ο πλανήτης μας δεν βρέθηκε μπροστά σε μεγαλύτερο κίνδυνο, τον κίνδυνο της καταστροφής του. Ο άνθρωπος απειλείται με αφανισμό, απειλείται  από ένα καινούργιο κατακλυσμό χωρίς νάναι σίγουρο αν θα βρεθεί μια κιβωτός να περισώσει τη συνέχεια της ζωής του. Αναφέρομαι στον κίνδυνο της ολοκληρωτικής καταστροφής από ένα πυρηνικό πόλεμο που οι ειδικοί τον θεωρούν αναπόφευκτο και που συνεχώς αναβάλλεται χωρίς να ξέρουμε μέχρι πότε.

Στο μεταξύ σ’ όλους τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας εισβάλλει το μικρόβιο μιας καταστροφικής μανίας χωρίς όρια. Το μικρόβιο της εγκληματικότητας, των ναρκωτικών, της ανηθικότητας, της αφροσύνης, της ασυδοσίας. Χαρακτηριστικά σημάδια του μεγέθους της κρίσης του πολιτισμού μας. Μιας κρίσης που απειλητικά απωθεί την ανθρωπότητα και την κατευθύνει σε περιοχές αγχώδους νευρικότητας και παραφροσύνης. Φαινόμενα που πολλές φορές προβάλλονται σαν εκτόνωση της ανικανοποίητης ενεργητικότητας και της  δεσμευμένης ζωτικότητας της εφηβείας, σαν έκρηξη της συσσωρευμένης ψυχικής ενέργειας, που δεν μπορεί να βρει διέξοδο, μέσα στα παραδοσιακά νόμιμα πλαίσια και εκδηλώνεται με την άρνηση της κοινωνίας στο σύνολό της.

΄Έτσι αμφισβητείται ο πολιτισμός μας, οι ανθρώπινες αξίες οι κλασικές αρχές. Ο άνθρωπος βαδίζει μέσα στη σύγχυση και την αβεβαιότητα.

          Σύγχυση πολιτική, κοινωνική, οικονομική, πνευματική και περιβαλλοντική. Μέσα απ’ αυτό το λαβύρινθο και μέσα από την αναρχία στις ανθρώπινες σκέψεις και ενέργειες πλανιόνται αμφιβολίες και ερωτηματικά:Που θα οδηγήσει άραγε την ανθρωπότητα η μισαλλοδοξία, ο ολοκληρωτισμός, η υπερκυριαρχία, η ανθρώπινη απομόνωση η εγκληματικότητα, η αφροσύνη; Πώς θα βρεθεί η διέξοδος και η διαφυγή ανάμεσα από τις συμπληγάδες που απειλούν και συνθλίβουν τον άνθρωπο; Πως ο άνθρωπος θα απελευθερωθεί από τα δεσμά της αγωνίας του και θα δραπετεύσει από το λαβύρινθο της πολιτικής, τεχνολογικής, βιολογικής, δημογραφικής και οικονομικής υποδούλωσής του;

«Τη γνώμη των δυνατών ποιος θα μπορέσει να τη γνωρίσει; Ποιος θα μπορέσει ν’ ακουστεί ; (Γ. Σεφέρης)

  «Η εποχή μας βρίσκεται στο βαθύτερο σημείο της νύχτας του κόσμου»

Heidegger Βρίσκεται σ’ ένα κρίσιμο σταυροδρόμι που ψηλαφητά αναζητάει την μελλοντική πορεία της. Και το σταυροδρόμι είναι το επίκεντρο της κρίσης της σύγχρονης κοινωνίας. Είναι η κρίση του πολιτισμού που προκαλεί κρίση στις συνειδήσεις. Αυτό το κλίμα δεν μπορεί παρά να επηρεάζει και τον πνευματικό κόσμο, το συγγραφέα, που πάντα διαισθάνεται τις δονήσεις της εποχής, προβλέπει το σφυγμό της και προσπαθεί να ισορροπήσει τα ρεύματα και να απομονώσει κάθε κίνδυνο. Ο ποιητής προφήτης της αυριανής εποχής υψώνει  τη φωνή του. Δίνει τη μάχη χωρίς καιροσκοπισμό κι ιδιοτέλεια, με μοναδικό γνώμονα την ψυχική του ευαισθησία, την προφητική του αποστολή και την αποκάλυψη της αλήθειας, χωρίς φυγή κι αδιαφορία για την πνευματική και κοινωνική του αποστολή. Ξέρει πως καμιά φωνή δεν πάει χαμένη…Μέσα από τα φυλακισμένα αισθήματα και τα προδομένα ιδανικά δίνει καινούργια σχήματα, αναζητά ξεχωριστά σύμβολα και ιδιομορφίες στην έκφραση και τις διατυπώσεις της ψυχικής του ευαισθησίας. Σημάδια που άλλοτε εκδηλώνονται σαν μια ταραχή στο κρανίο και άλλοτε σαν αναζήτηση της λογικής πορείας μέσα στη νυχτερινή θύελλα.

    Είναι προσπάθεια της νεανικής πίστης για ένα κόσμο καλύτερο χωρίς υποταγή στις υποσχέσεις που οδηγούν σε απομόνωση και αλλοτρίωση χωρίς φαντασιώσεις, ψευδαισθήσεις και αυταπάτες.

   Είναι προβληματισμός που οδηγεί στην κάθαρση, με την ελπίδα της σωτηρίας. Την ελπίδα που γεννιέται μέσα από το θάνατο και ξεπετιέται μέσα από τα σπλάχνα της νύχτας, όπως ο ήλιος που στην ανατολή του σκορπίζει αισιόδοξες αχτίνες για να  ξαναρχίσει η ζωή.

  «Πουλιά καλά πουλιά μου, εδώ τελειώνει ο θάνατος

    Σύντροφοι, σύντροφοι καλοί μου εδώ η ζωή αρχίζει.» Ο. Ελύτης

    Η  ελπίδα γεννιέται μέσα από το φόβο του θανάτου, το μολυσμένο σύννεφο και τα καυσαέρια που δηλητηριάζουν και απομονώνουν τη φωτεινότητα της ζωής, την πνευματική απλότητα, την ψυχική ευαισθησία.

   Και μόνο τότε

«Ίσως να μάθεις αν η γης ωριμάζει την αγάπη ή το θάνατο» Γ. Τίντος

                                      (ΔΕΛΦΙΚΑ ΤΕΤΡΑΔΙΑ Τεύχος 1 ΄Άνοιξη 1983 σελ.17-18)

 

 

 

 

 Και ενός  ποιήματος  με  τίτλο:

 

            ΕΙΝΑΙ ΑΡΓΑ

 

Τώρα είναι αργά

Θα φύγω.

Οι φίλοι θα μείνουν

Να   συζητούν στα καφενεία

Πίνοντας τον καφέ τους βαριεστημένα

Δε θ’ αφήσω καμιά φωτογραφία

Για να με θυμούνται.

΄Άλλωστε όλοι ξεχνάνε

και τα παιδιά και οι γυναίκες

κι οι φίλοι.

Θα φύγω για να ξεχάσω

Και να ξεχαστώ.

Τίποτε δε θ’ αλλάξει πίσω μου

Οι φίλοι θα πίνουν τον καφέ

Θα συζητούν

Και θα κοιμούνται βαριεστημένα

Όπως κι εσύ…

 

Όμως εμείς την αναφορά μας αυτή, διαψεύδουμε τον αγαπημένο μας φίλο ποιητή. Ας  δικαιολογήσει αυτή μας την αδυναμία ή την ικανότητα, όπως θέλει ας την εκλάβει ,να θυμόμαστε πάντα τον αγνό αγωνιστή, τον αδιόρθωτα και αθεράπευτα ρομαντικό, τον άνθρωπο  του χρέους, του αγώνα και του πνεύματος…

 

    

 

ΗΛΕΚΤΡΑ ΜΙΚΡΟΥΤΣΙΚΟΥ, ΑΦΕΤΗΡΙΑ ΕΝΟΣ ΜΕΓΑΛΟΥ

ΗΛΕΚΤΡΑ ΜΙΚΡΟΥΤΣΙΚΟΥ,

ΑΦΕΤΗΡΙΑ ΕΝΟΣ ΜΕΓΑΛΟΥ

                                      (Μνήμες   25 και πλέον ετών)

 

                      Λεωνίδα Γ.Μαργαρίτη Επιτ. Δικηγόρου

                      Προέδρου της Εταιρείας Λογοτεχνών.

 

Συνήθως λέμε, και φυσικά δεν  αποτελεί η ρήση σχήμα λόγου, πώς ,πίσω από κάθε μεγάλο άνδρα κρύβεται  πάντα μια γυναίκα.

Η περίπτωσή μας  δεν είναι η μόνη, ούτε και αποτελεί εξαίρεση του κανόνα.

Πρόκειται για μια μεγάλη μορφή  των τελευταίων χρόνων, για το  μουσικό, συνθέτη, δημιουργό, πολιτικό και στοχαστή Θάνο Μικρούτσικο.

Το πόσο σημαντικό πρόσωπο της   μουσικής   υπήρξε ο αγαπημένος μας Θάνος, δεν χρειάζεται η  δική μου αναφορά, το έχουν πράξει άλλωστε , πολλοί  σημαντικοί  άνθρωποι της Μουσικής Τέχνης.

  Τον χάσαμε όμως νωρίς, χτυπημένο  τα τελευταία δύο χρόνια της ζωής του ,  από τη νόσο του αιώνα μας, στο τέλος του περασμένου χρόνου για  τη χώρα των μακάρων να πλαισιώσει με τις μουσικές του νότες τα  Αγγελικά τάγματα του παραδείσου.

Όσα σημειώνω για  το φίλο Θάνο Μικρούτσικο, αποτελούν  απλώς το  προοίμιο, για να  εισέλθω αμέσως στο πρόσωπο το οποίο αποτέλεσε τη βάση και την κινητήριο δύναμη, για τη δημιουργία  αυτού του  μύθου.

         Η γυναίκα αυτή  δεν είναι άλλη από τη αείμνηστη καθηγήτρια της απαγγελίας, θεία του Θάνου, Ηλέκτρα.

ΦΩΤΟ.Ο Παν.Κανελλόπουλος συγχαίρει την Ηλεκτρα μετά από ομιλία της στη Διακιδειο Σχολή.

 

Ο ίδιος ο Θάνος πάντα προς τιμήν του, μνημονεύει και αναφέρεται  στην ευγενική και αγαπημένη του θεία Ηλέκτρα και τη βασική συμβολή της στη μετέπειτα θαυμαστή πορεία του στο μουσικό στερέωμα.

Αυτή η θεία, του σύστησε τη Μουσική. Ήταν τότε όπως η ίδιος ομολογεί μόλις πέντε ετών. Ζήτησε λοιπόν να του παραδίδει μαθήματα. Έτσι αυτά τα πρώτα μαθήματα έφεραν το Θάνο στη συνέχεια  στην κορυφή του μουσικού στερεώματος και τον κατέστησαν γνωστό πανελλαδικά και όχι μόνο.

Το έργο του έχει αξιολογηθεί  και συνεπώς παρέλκει   μια ακόμη κριτική σκέψη.

         Η αείμνηστη Ηλέκτρα  Μικρούτσικου  υπήρξε σύζυγος ενός κορυφαίου πνευματικού ανθρώπου και διανοητή  του Αριστείδη Μικρούτσικου, που  είχε την ατυχία να τον χάσει νέο  αλλά και η πόλη να στερηθεί ένα πνευματικό παιδί της.

Μετά το θάνατο του συζύγου της  αφοσιώθηκε στο μεγάλωμα του μονάκριβου γιου τους  και  στη μνήμη του συντρόφου της .

  Η αείμνηστη Ηλέκτρα  υπήρξε καθηγήτρια της απαγγελίας ,πτυχιούχος της  Μουσικής Ακαδημίας της Χαιδελβέργης.

 ΦΩΤΟ  Η Ηλέκτρα με μαθήτριες της.

Εξίσου σημαντικές προσωπικότητες υπήρξαν και οι αδελφές της Αντιγόνη  και Ισμήνη  Παπαμικροπούλου που   είχαν σπουδάσει στην Αγγλία.

 Η μεν πρώτη υπήρξε αριστούχος της Βασιλικής Ακαδημίας του Λονδίνου    και η δεύτερη είχε σπουδάσει  μουσική επίσης  στο Λονδίνο.

Ο  σύζυγος της ,Αριστείδης Μικρούτσικος μέχρι του θανάτου του(17-10-1939) είχε εργασθεί  ως λογοτέχνης και δημοσιογράφος σε πολλές εφημερίδες της εποχής του.

Η  σύζυγος του Ηλέκτρα το 1964  με πολύ αγάπη και φροντίδα συγκέντρωσε και δημοσίευσε ένα  πολύ επιμελημένο   τόμο που περιέχει όλο το λογοτεχνικό του έργο  (πεζογραφήματα ,ποιήματα, κριτικές, ομιλίες ,μεταφράσεις κ.α.) κι   ότι γράφτηκε μετά το θάνατο του, με  τίτλο: «Αριστείδης Ι. Μικρούτσικος 1897-1939».

Ευτύχησα να γνωρίσω την αείμνηστη Ηλέκτρα  Μικρούτσικου  όσο ζούσε στην πόλη μας  και να έχω μαζί της μια φιλική- πνευματική σχέση και να παρακολουθήσω  πολλές απαγγελίες της σε διάφορες εκδηλώσεις στην πόλη μας  όπως και ομιλίες της σε διάφορα βήματα  και κυρίως της Διακιδείου Σχολής Λαού .

Η φιλία μας και η πνευματική επικοινωνία μας συνεχίσθηκε και μετά  την μόνιμη κοντά στα παιδιά της, Γιάννη και Λίλη εγκατάστασή της, στην πόλη Marsta  της Σουηδίας.

Στο αρχείο μου υπάρχουν και φυλάσσονται ακόμη επιστολές της, δελτάρια, ευχετήριες κάρτες της Στοκχόλμης και άλλων Σουηδικών πόλεων με τα δικά της καλλιγραφικά και ευανάγνωστα γράμματα.

         Η αείμνηστη Ηλέκτρα μέχρι τα βαθιά της γεράματα  ,πέθανε σε ηλικία 92 ετών(26-6-1994)  διατηρούσε ακμαίες τις πνευματικές της δυνάμεις.

       Επιθυμούσε πάντα να έχει νέα από την πόλη της και να ενημερώνεται για ότι νέο γεννιέται σ’ αυτή και απ’ αυτή.

      Δεν θα καταθέσω  εντυπώσεις της από την παραμονή  στην  ξένη ,αλλά φιλόξενη χώρα, ούτε στις ευμενείς κρίσεις της για τα βιβλία μου, που ελάμβανε κατά καιρούς.

Θα καταγράψω μόνο τα λίγα λόγια που είπα μετά την νεκρώσιμη ακολουθία που έγινε την 21 Ιουλίου 1994 στον Ιερό Ναό των Αρχαγγέλων του Κοιμητηρίου της πόλης μας(ώρα 5 μ. μ.)ενώπιον της σεπτού σoρού της προσωπικά και σαν πρόεδρος της Εταιρείας Λογοτεχνών Ν. Δ. Ελλάδος.

Είπα επί λέξει τα εξής;

Πορεύεσαι προς την μέλλουσα πόλιν σεβαστή κι αγαπητή μας Ηλέκτρα. Ευτύχησες να φύγεις πλήρης ημερών. Το μήνυμα του θανάτου σου μας συγκίνησε. Σε είχαμε χάσει από την πόλη μας από χρόνια όμως ήσουν κοντά μας, κοντά στους καλούς κι αγαπημένους φίλους. Είχες πάντα τακτική επικοινωνία και ζούσες από κοντά την πνευματική κίνηση της πόλης μας. Το πέρασμά σου στην πόλη άφησε έντονα τα βήματα σου και το δημιουργικό σου παρόν, αλλά και ένα παρόν στις καρδιές των ανθρώπων που σε αγάπησαν πολύ και τους αγάπησες εξ ίσου πολύ. Υπήρξες σε εποχές δύσκολες για τη θέση της γυναίκας, η πρωτοπόρος στις πνευματικές  και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις της Πάτρας.

Η μουσική, η απαγγελία, η διάλεξη, η φιλική συζήτηση ,η ομιλία ,η συμμετοχή σε πνευματικά σωματεία η εκδοτική σου προσφορά  υπήρξαν οι βασικές ενασχολήσεις σου χωρίς ωστόσο να υστερείς σα σύντροφος, όσο ο Θεός το επέτρεψε, και σα στοργική μητέρα.

Δήλωνες  όσο ζούσες στην πόλη μας την παρουσία σου η οποία υπήρξε έντονη και αισθητή στην Πατραϊκή κοινωνία.

Έζησες με πίστη και πέθανες με πίστη.

Η παρουσία σου και η πνευματική σου μορφή θα μας συντροφεύει στη διαδρομή των χρόνων.

Η Αχαϊκή γη ας είναι ανάλαφρη και η ευαίσθητη ψυχή σου ας φτερουγίζει ανάμεσα στους Αγίους  και τους Αγγέλους.

Στο καλό Καλή μας Ηλέκτρα.

Όλα αυτά  ένα κερί στη μνήμη τόσο της αξέχαστης  Ηλέκτρας όσο και του διαλεχτού μας φίλου Θάνου.

 

 

 

 

ΕΠΙΚΗΔΕΙΟΣ ΣΤΗ ΜΑΡΙΑ ΜΑΝΩΛΑΚΟΥ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΩΝ Ν.Δ.ΕΛΛΑΔΟΣ

ΕΠΙΚΗΔΕΙΟΣ  ΜΕΤΑ  ΤΗ ΝΕΚΡΩΣΙΜΟ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ

ΣΤΟ ΝΑΟ ΤΩΝ ΑΡΧΑΓΓΕΛΩΝ  Α΄ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ

 (3-12-2009) ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΩΝ 

ΛΕΩΝΙΔΑ ΜΑΡΓΑΡΙΤΗ 

  ΣΤΗ ΜΑΡΙΑ ΜΑΝΩΛΑΚΟΥ 

 

 

Αγαπητή Μαρία

Χτες το βράδυ στη διάρκεια της  τακτικής Γενικής Συνέλευσης  της Εταιρείας μας απουσίαζες. ΄Ένα τηλεφώνημα δημοσιογράφου τοπικής εφημερίδας  εκείνη την ώρα  μας ανήγγειλε   πως μας έφυγες για το αιώνιο δίχως γυρισμό ταξίδι.

Η είδηση με αιφνιδίασε , ήταν  κεραυνός εν αιθρία. Αγνοούσα  τα  προβλήματα υγείας σου. Ανήγγειλα  το ταξίδι σου  στη  Συνέλευση   η  οποία αμέσως    με πρότασή μου τήρησε  ενός  λεπτού σιγή  στη μνήμη σου και εξέδωσε   το ψήφισμα που δημοσιεύθηκε   στον  τύπο.

   Ήρθαμε σήμερα εδώ  σύσσωμο  το  συμβούλιο της Εταιρείας μας να καταθέσουμε στη σορό σου ένα άνθινο στεφάνι ελάχιστο δείγμα της αγάπης μας και της εκτίμησης μας για να σου πούμε το τελευταίο αντίο.

     Ένα  αντίο σ’ έναν άνθρωπο  δικό μας έναν  άνθρωπο  των γραμμάτων, ένα πνευματικό και κοινωνικό εργάτη της πόλης μας.

        Υπήρξες ένας άνθρωπος  που από τα μαθητικά ακόμη θρανία είχες αυξημένο το αίσθημα της ευθύνης απέναντι στον εαυτό σου,  το συνάνθρωπο, την κοινωνία το Έθνος.

    Όταν η μπότα του Γερμανού κατακτητή σκίαζε τον ορίζοντα της χώρας  μας καταπατώντας  κάθε ανθρώπινο δικαίωμα  και κυρίως το βασικό  αγαθό την Ελευθερία ,μαθητριούλα εσύ  μόλις δεκαεξάχρονη μαζί με τις φίλες και τους φίλους σας μαθητές   αντιδράσατε στελεχώνοντας τους πρώτους πυρήνες της   αντίστασης.

Είχες το θάρρος εκείνη τη δύσκολη εποχή εσύ μικρό παιδί να μοιράζεις προκηρύξεις  και  να στέλνεις μηνύματα στο σκλαβωμένο λαό, να του δίνεις κουράγιο , και  να του ενισχύεις την ελπίδα    για  Λευτεριά.

   Το ημερολόγιο  που έγραφες  εκείνη την περίοδο με κρυπτογραφικό τρόπο  το αποκρυπτογράφησες και μας το παρέδωσες .

Ένα σπάνιο και πολύτιμο ντοκουμέντο εκείνης της σκοτεινής περιόδου της Κατοχής, είδε το φως της δημοσιότητας από τις εκδόσεις της ΕΣΤΙΑΣ  το  1982  με τον τίτλο «ΑΠΟ ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΝΟΣ ΠΑΙΔΙΟΎ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ» ενώ το  2008 ένα άλλο τμήμα του είδε το φως από τις ίδιες εκδόσεις με τίτλο  «ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑΣ Πάτρα 1942.»

 Μας άφησες  στίχους για παιδιά και για μεγάλους Μας άφησες   δύο ποιητικά έργα σου με τίτλους «ΜΕ ΤΟΥ ΣΤΙΧΟΥ ΤΑ ΦΤΕΡΑ» από τις Αχαϊκές εκδόσεις και «ΣΤΙΧΕ ΜΟΥ ΣΤΙΧΑΚΙ ΜΟΥ, ΓΛΥΚΟΤΡΑΓΟΥΔΆΚΙ ΜΟΥ» από τη Διάπλαση.

 Συνεργάσθηκες  με την Ελληνική Ραδιοφωνία κι ασχολήθηκαν με το έργο σου  αξιόλογοι κριτικοί  των γραμμάτων και της δημοσιογραφίας . Έγινες  συνεκδότρια   περιοδικού με τον συμμαθητή σου τότε αείμνηστο Νίκο Καχτίτση, ένα  σημαντικό διάβημα για την ηλικία σου..

Υπήρξες  ένα  από τα  πλέον αξιόλογα μέλη της Εταιρείας μας έδινες το στίγμα της δημιουργίας σου και της προσφοράς σου παντού. Αγάπησες  ιδιαίτερα το βιβλίο. Γνώριζες την αξία του και πάντα διέθετες  χρόνο και χρήμα προκειμένου να φθάσει στα χέρια των νέων ευχερέστερα και αδαπάνως Η Δημοτική Βιβλιοθήκη  στην οποία προσέφερες τις υπηρεσίες σου έχει υλοποιήσει τις ιδέες σου, με τη δημιουργία παιδικού τμήματος  και   παραρτήματος  στα Προσφυγικά.

Αγαπητή Μαρία φεύγεις και μας αφήνεις το έργο σου. Μέσα απ’ αυτό περνάς στην αιωνιότητα. Θα σε θυμόμαστε πάντα όσο ζούμε. Αλλά και οι νεώτερες γενεές θα σε γνωρίζουν από το έργο σου.  Με ιδιαίτερη συγκίνηση θα  φυλάσσω  στο αρχείο μου τις χειρόγραφες  επιστολές σου και τις συνεργασίες σου για τα Ανθολόγια της Εταιρείας μας.

  Εύχομαι το ταξίδι σου να είναι  ανέφελο,  χωρίς   Λαιστρυγόνες και τους Κύκλωπες και  κυρίως χωρίς τον οργισμένο Ποσειδώνα .

  Το χώμα της Λακωνικής γης  που σε λίγο θα   φιλοξενήσει το σεπτό σου σκήνωμα να είναι ανάλαφρο όπως το  καλοκαιρινό αγέρι  και τα  φύλλα του Φθινόπωρου. Καλό σου ταξίδι αγαπημένη μας Μαρία.

 

 

ΜΝΗΜΗ ΝΙΚΟΥ ΚΑΧΤΙΤΣΗ

ΜΝΗΜΗ ΝΙΚΟΥ ΚΑΧΤΙΤΣΗ

 

Χλωμό καχεκτικό παιδί
κρύο μέτωπο,φλογισμένες παλάμες
και ποιος δε γέλασε στην επαρχία με στίχους σου.
Ποιός έπιασε τον πυρετό της καρδιάς σου
Ολόρθο μέσ΄στους Ναζί
Τ' ΟΧΙ του Πρώτου Αρρένων

Η Μαρία,η Ελένη ,ο Αλέξανδρος
ο Ντίνος,ο Σπύρος ο Χρυσόθεμις
πέθαιναν,παντρεύτηκαν,ησύχασαν
και συ ο μόνος ζωντανός
πήρες των ομματιών σου
με μια καυτή φυλλάδα παραμάσχαλα
Από ήπειρο σε ήπειρο
Από κραυγή σε κραυγή
Πετώντας μας κατάμουτρα κάτι σελίδες
Στυφές,στρυφνές, ανεξιχνίαστες
Για κείνο σου τον ήρωα τον τρελό μιας Γάνδης
"ανύπαρκτης" κατά τους ειδότας.

Όταν γύρισες να πεθάνεις
Κανείς δε σ΄αναγνώρισε
Μόνο το χώμα
και κανά δυό από κείνα τα παιδιά
πνιγμένα στα λίπη και την ανία
Κάτι ψυχανεμίστηκαν την ύστατη στιγμή
κι όλα βούλιαξαν σιωπηλά
στην παγωνιά του τάφου.
Νίκο μου κίνησε
κίνησε κι έρχεται ο ήρωας ,ο τρελός μου.

 

ΜΑΡΊΑ ΜΑΝΩΛΑΚΟΥ
ΠΑΤΡΑ 18-2-1982